Sztuka origami

Sztuka origami

origami (fot. Angie, Wikipedia)Sztuka zginania papieru - origami - powszechnie jest kojarzona z tradycją Japonii. Nazwa zabawy w tworzenie przestrzennych figur z pojedynczej, kwadratowej kartki papieru wyłącznie za pomocą zginania, bez użycia jakichkolwiek akcesoriów także pochodzi
z języka japońskiego.

Ori - znaczy zginać, gami - papier. W rzeczywistości podstawy origami powstały ok. roku 700 n.e. w Chinach, jednak jej obecną formę i zasady ustalono dopiero w XX w. Według nich punktem wyjścia do stworzenia przestrzennej figury jest kwadratowa kartka papieru, której nie wolno ciąć, kleić, ani dodatkowo ozdabiać.

Od hobby do terapii

Sztuka zginania papieru rozpowszechniła się na całym świecie, choć wciąż origami najbardziej popularne jest wśród japońskich nastolatek i mieszkańców Dalekiego Wschodu. Według materiałów Polskiego Towarzystwa Origami "Papierowe Fantazje" przeciętny Chińczyk i Japończyk zna na pamięć co najmniej kilka skomplikowanych schematów składania papieru. Oglądając prace miłośników origami, niekiedy trudno wyjść z podziwu jak skomplikowane i dokładne modele można uzyskać z pojedynczej kartki. Rozwinięciem podstawowego origami jest tzw. origami modułowe, polegające na składaniu niezwykle skomplikowanych form przestrzennych z elementów uzyskiwanych z pojedynczej kartki. Pasjonaci potrafią skonstruować w ten sposób np. szczegółowe modele samolotów, figury zwierząt, czy całe pejzaże złożone z tysięcy modułów.

origami - dekoracja ścienna (fot. designswan.com) Origami jest nie tylko domeną hobbystów. Często staje się inspiracją dekoratorów wnętrz, zwłaszcza, że wiele wzorów od stuleci ma tę samą symbolikę, np. żaba to symbol płodności, żuraw – zdrowia i życia.
Origami znalazło również zastosowanie terapeutyczne w programach pomocy dzieciom
z problemami psychoruchowymi, a także w terapii osób niepełnosprawnych i z zaburzeniami osobowości. Jak oceniają terapeuci, precyzyjne składanie papieru wyrabia cierpliwość, rozwija dokładność, uczy systematyczności, ćwiczy koncentrację, uczy rozumienia instrukcji, rozwija logiczne myślenie, integruje pracę obu półkul mózgowych, synchronizuje pracę zmysłów dotyku, wzroku i słuchu oraz rozwija wyobraźnię przestrzenną. U dzieci dodatkowo rozwija motorykę dłoni i wzmacnia koordynację wzrokowo-ruchową.

origami - koń (fot. Archivaldo, Wikipedia)Z grobowców na salony

Origami powstało w Chinach ok. roku 700 n.e. Do Japonii trafiło niewiele później dzięki buddyjskim mnichom. Papier, tuż po jego wynalezieniu, był materiałem drogim i uważanym za ekskluzywny. Używano go przede wszystkim do celów religijnych - duchowni składali z niego symboliczne figury obrzędowe. Z czasem sztuka składania papieru rozpowszechniła się
w Chinach z powodów ekonomicznych - Chińczycy zaczęli wkładać do grobowców zmarłych papierowe figurki imitujące biżuterię i przedmioty codziennego użytku zamiast rzeczywistych precjozów. Pomijając kwestie ekonomiczne, w ten sposób zapobiegano częstemu bezczeszczeniu grobowców przez złodziei. Do dziś można w Chinach kupić charakterystyczny, "pogrzebowy" papier do składania lub gotowe figurki. W kolejnych stuleciach figurkami składanymi z papieru zaczęto ozdabiać domy, korespondencję i prezenty. Według historyków, w XVIII wieku figurki z papieru spełniały już funkcje użytkowe - pojawiły się papierowe lalki i postacie ze sztuk teatralnych.
Najstarsze pisane dokumenty o origami pochodzą z przełomu XVII i XVIII w. W 1797 r. w Japonii powstał pierwszy podręcznik origami opisujący 49 sposobów składania żurawia. Wręczenie komuś własnoręcznie wykonanego żurawia „na zdrowie" jest zwyczajem popularnym w Japonii, bowiem według tradycji żuraw żyje tysiąc lat. Japończycy uważają, że jeśli ktoś składa dla kogoś tysiąc żurawi, życzy mu tysiąckrotnie tysiąca lat w zdrowiu.

sztuka origami - łabędź (fot. Archivaldo, Wikipedia)Chiński zodiak z papieru

W Europie origami najwcześniej pojawiło się w Hiszpanii w efekcie licznych kontaktów handlowych z dalekim wschodem. Szybko rozprzestrzeniło się na inne kraje. Jednym z pierwszych znanych europejczyków poznających origami był Leonardo da Vinci. Pod koniec XIX wieku zajęcia ze składania papieru zaczęto wprowadzać do europejskich szkół i przedszkoli jako zabawę wspomagającą wszechstronny rozwój dziecka. Na całym świecie origami spopularyzował Akira Yoshizawa w latach 50. XX wieku tworząc własne, niezwykle oryginalne kompozycje dekoratorskie. Do jednych z najbardziej znanych jego prac należą chińskie znaki zodiaku. W XX w. w wielu krajach (również w Polsce) powstały stowarzyszenia i organizacje zrzeszające miłośników origami oraz ostatecznie ustalono zasady tej sztuki.
Najbardziej popularne origami pozostaje jednak nadal w krajach Dalekiego Wschodu, gdzie jest częścią codziennego stylu życia. Każdego roku w Hiroszimie, pod pomnikiem upamiętniającym wybuch bomby atomowej z 1945 r., Japończycy składają tysiące kolorowych, papierowych żurawi jako symbol pragnienia pokoju i ochrony życia. W 1976 r. tysiące Chińczyków spontanicznie uczciło pamięć zmarłego premiera robiąc papierowe kwiaty i składając je pod jednym z pomników w Pekinie.

Oceń artykuł
4,33 / 3 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy

Autor: Weronika Kowalczuk

Polecamy Ci również

Zobacz także