Zastawa stołowa i sztućce - jak o nie dbać?

2
Elegancko nakryty stół
O zastawę kuchenną, sztućce i noże trzeba należycie dbać. Przy odpowiednich zabiegach, które nie wymagają od nas zbyt wiele wysiłku sprawimy, że posłużą nam one na wiele lat.

Pięknie zastawiony stół to prawdziwa duma każdej szanującej się pani domu. Nieskazitelny wygląd obrusa, efektowne dekoracje i pyszne jedzenie to jednak dopiero połowa sukcesu. Drugą jest lśniąca zastawa stołowa i dobrze prezentujące się sztućce. Z pewnością w większości domów znajdują się elementy wyposażenia stołu, które wyjmuje się tylko na specjalne okazje. Poniżej podpowiadamy, jak o nie dbać, by przez długie lata nie traciły na swoim wyglądzie.

Sztućce, porcelana oraz noże kuchenne to akcesoria, bez których nie odbędzie się żadne eleganckie przyjęcie. W wielu domach przekazuje się je z pokolenia na pokolenie i przez długie lata traktuje niczym rodzinną relikwię. To piękna tradycja, ale i jednocześnie wymagająca odrobiny wysiłku w utrzymaniu zastawy w należytym stanie. Jednak nie ma co zamartwiać się na zapas. Z właściwą dbałością o nienaganną prezencję tego, co na wystawnym stole oraz w dobrze prowadzonej kuchni, doskonale radziły sobie już nasze prababcie. Zatem z powyższym zadaniem poradzimy sobie i my. Nawet wówczas, gdy jesteśmy stosunkowo młodymi i niedoświadczonymi gospodarzami domów.

Dowiedz się: Jak wybrać dobry nóż kuchenny?

W trosce o piękno detalu, czyli zawsze lśniące sztućce

W czasach zamierzchłych sztućce wykonywano z drewna. Następnie przeradzały się one w elementy powstające z miedzi, cynku, aluminium, aż wreszcie doczekały się szlachetnej odsłony w postaci srebra lub mniej szlachetnej, ale mającej wysokiej walory użytkowe – stali nierdzewnej. Jednak zarówno jeden, jak i drugi materiał z czasem szarzeje i przestaje wyglądać elegancko, a wymycie sztućców w wodzie z dodatkiem płynu do naczyń na ogół nie wystarcza.

Pielęgnacja sztućców ze stali nierdzewnej

Sztućce ze stali nierdzewnej można wprawdzie myć w zmywarce. Należy tu jednak pamiętać, by nie przesadzać z czasem, na który programujemy to urządzenie oraz nie stosować byle jakich środków czyszczących. Najbezpieczniej jest używać płynów polecanych przez producentów zmywarek. Choć sztućce ze stali nierdzewnej sprawiają na ogół mniej kłopotów z utrzymaniem ich w należytym stanie, to i one wymagają odpowiedniego dopieszczenia. Z pewnością staną się bardziej lśniące, gdy wymyjemy je w roztworze wodnym z dodatkiem octu i sody, a następnie wypolerujemy miękką ściereczką. Do pielęgnacji stali nierdzewnej istnieje też wiele specyfików gotowych, np. pasty z dodatkiem sody. Środki te radzą sobie bardzo dobrze z usuwaniem nieestetycznego nalotu ze sztućców, ale nie należy stosować ich zbyt często, gdyż może to doprowadzić do korozji materiału.

Koniecznie zobacz: Kuchenne gadżety – wyciskarki z wyobraźnią

Dawny blask wielopokoleniowych sreber

Sztućce srebrne lub posrebrzane są bardziej wymagające niż ich odpowiedniki ze stali. Najczęściej nie jest to też zastawa, której używa się na co dzień. Większość gospodarzy rezerwuje ją na specjalne i wyjątkowo uroczyste okazje. Stąd bardzo ważne jest w tym przypadku odpowiednie przechowywanie sztućców. Po użyciu srebrnej zastawy, należy ją starannie wymyć, dokładnie osuszyć i najlepiej schować do oryginalnego opakowania. Jeśli takowego zabrakło w naszym domu – przechowujemy szlachetne sztućce w woreczkach wykonanych z naturalnych włókien. Pamiętajmy też, że tego rodzaju elementy nie nadają się do mycia w zmywarkach. Myjemy je zatem wyłącznie ręcznie, a dawną świetność przywracamy preparatami do czyszczenia srebra lub sposobami, którymi posługiwały się nasze babcie. Do tych drugich metod (sprawdzonych przez wieki i zupełnie naturalnych) należy czyszczenie przy użyciu popiołu drzewnego i cytryny lub papki sporządzonej z wody, octu i sody. Zarówno do czyszczenia, jak i do polerowania srebra należy używać miękkich ściereczek. Innymi sposobami na przywrócenie dawnego blasku wielopokoleniowej srebrnej zastawie jest zanurzenie jej na kilka godzin w zsiadłym mleku lub w wodzie pozostałej po gotowaniu ziemniaków w mundurkach czy szpinaku. Bardzo pomocny jest też amoniak. Jednak wadą stosowania tego produktu jest jego ostry zapach.

Eleganckie i zawsze użyteczne noże kuchenne

Noże kuchenne są w wielu domach tratowane tak, jakby miały być zupełnie niezniszczalne. Kroi się nimi na szklanych lub marmurowych deskach, wrzuca niedbale (brudne) do zlewozmywaka, przechowuje bez zastanowienia razem z innymi akcesoriami, myje w zmywarce lub co najgorsze – używa noży niezgodnie z ich przeznaczeniem, np. do otwierania konserw, dzielenia zamrożonego na kość mięsa, itp. Najczęściej nie zdajemy sobie sprawy, że takie traktowanie noży zdecydowanie skraca ich żywotność i sprawia, że wciąż są tępe.

Zarówno noże ze stali nierdzewnej, jak i te ze stali węglowej, wymagają bieżącego czyszczenia, osuszania oraz oddzielnego przechowywania. Dodatkowo, stal węglową powinno się konserwować spożywczym olejem mineralnym, co zapobiega korozji ostrzy. Ponadto specjaliści są jednogłośni, że niezależnie od rodzaju materiału, z którego wykonany jest nóż – powinien on być myty wyłącznie ręcznie, przy użyciu wody z płynem do naczyń oraz miękkiej ścierki. Niedopuszczalne jest szorowanie ostrza druciakiem lub stosowanie na nim agresywnych detergentów, np. w postaci proszków czy mleczek do czyszczenia. Noże trzeba też co pewien czas ostrzyć. Fachowo stal ostrzy się na mokrym kamieniu syntetycznym, trzymając nóż ostrzem do przodu i wykonując długie i równomierne pociągnięcia. Zalecany kąt ostrzenia noży wynosi 20 stopni z każdej strony ostrza. W warunkach domowych do ostrzenia noży najczęściej używa się niewielkich ostrzałek. Wybierając tego typu urządzenie należy sprawdzać, do jakich noży jest ono przeznaczone. Powinniśmy też zdawać sobie sprawę, że częste narażanie stalowego noża na działanie wilgoci czy kwasów (np. krojenie cytryn, pomidorów, itp.) będzie powodowało jego szybsze tępienie się i tym samym częstszą konieczność ostrzenia.

Bardziej odporne i wytrzymałe na działanie różnych niekorzystnych czynników są noże ceramiczne. Doskonale nadają się do krojenia wszelkiego rodzaju warzyw, mięs oraz ryb. Jednak i przy ich użytkowaniu należy zachowywać przynajmniej minimum zdrowego rozsądku. Przede wszystkim noże ceramiczne myje się ręcznie oraz przechowuje w specjalnych drewnianych blokach. Tego rodzaju produkty tępią się dużo wolniej niż noże stalowe, ale nie oznacza to, że ich ostrza są wieczne. Przy standardowym (stałym) używaniu noża ceramicznego, trzeba naostrzyć go około 1 raz w roku. Do powyższego celu służą ostrzałki diamentowe (domowe lub profesjonalne, znajdujące się w specjalistycznych punktach usługowych). Jeśli ceramiczny nóż jest dla nas szczególnie przydatny, czynność ostrzenia warto powierzyć fachowcowi. Wprawdzie za usługę zapłacimy przeciętnie kilkadziesiąt złotych, ale przynajmniej będziemy mieli pewność, że nóż nie zostanie uszkodzony i będzie mógł służyć nam dalej.

Polecamy poradnik: Co kupić, gdy idziemy na parapetówkę

Porcelana jak ze snu

Omawiając kwestię dbałości o porcelanę stołową zacząć należy od tego, iż prawdą jest, że ta prawdziwa jest szczególnie delikatna i krucha. Dodatkowo, niezwykle łatwo jest uszkodzić porcelanę ręcznie malowaną lub zdobioną na tzw. „polewie”. Stąd też rozsądni posiadacze porcelanowej zastawy stołowej obchodzą się z nią niczym z przysłowiowym jajkiem. Także i w tym przypadku obowiązuje zasada, że naczyń nie myjemy w zmywarce. Należy zmywać je ręcznie w niezbyt gorącej wodzie z dodatkiem delikatnego płynu do naczyń, używając wyłącznie miękkich ściereczek. Jeśli na porcelanie pojawią się przebarwienia lub wapienny osad – namoczmy ją najpierw w wodzie z detergentem, a następnie przyłóżmy w miejsca przebarwień waciki nasączone wybielaczem. Po upływie kilku godzin porcelana powinna odzyskać pierwotny wygląd.

Oddzielną kwestię stanowi prawidłowe przechowywanie zastawy, z której korzystamy tylko w wyjątkowych sytuacjach. Talerze nie powinny piętrzyć się na wysokich stosach, a jeśli już jest to konieczne – pojedyncze sztuki należy przekładać papierowymi serwetami lub kuchennymi ręcznikami. Tak przygotowane partie naczyń powinny zostać umieszczone w zamykanej szafce. Dodatkowo warto je nakryć bawełnianą ściereczką, by zapobiec osadzaniu się kurzu. Jeżeli porcelana jest używana rzadziej niż 1 – 2 razy w roku – należy ją wyjąć, umyć, osuszyć, wypolerować i odstawić na miejsce.

Idealnie czyste szkło i kryształy

Nie ma przeszkód by zwykłe szkło trafiało do mycia w domowych zmywarkach. Póki jest w miarę nowe – w zupełności wystarczają mu detergenty tradycyjnie stosowane do automatycznego zmywania. Z czasem jednak szkło (nawet to wysokiej jakości) może matowieć i tracić właściwy dla niego blask. Wówczas naczynia warto namoczyć na kilka godzin w wodzie z dodatkiem sporej ilości skórki cytrynowej lub kilku kropel amoniaku. Po umyciu w płynie do naczyń, dokładnym wypłukaniu zimną wodą oraz starannym wypolerowaniu, szkło powinno wyglądać lepiej.

Nieco innych zabiegów pielęgnacyjnych wymagają kryształy. Wprawdzie mówi się o nich, że od dawna są już niemodne, ale w rzeczywistości wciąż znajdują się w wielu domach. Kryształów nie myjemy w zmywarce, a wyłącznie ręcznie i tylko w zimnej wodzie. Ciepła woda powoduje bowiem ich matowienie. W związku z tym, że wypolerowanie kryształowego szkła jest stosunkowo trudne – należy je dokładnie suszyć. Jeśli kryształ nie jest idealnie lśniący – można spróbować namoczyć go w wodzie z dodatkiem kwasu solnego (w proporcji 2 łyżki kwasu na 1 litr wody). Oczywiście przy wykorzystywaniu kwasu nie wolno nam zapominać o zachowaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa.

Podsumowanie

Jak wynika z powyższych porad, odpowiednia dbałość o odświętne elementy wyposażenia naszych stołów nie jest ani trudna, ani szczególnie czasochłonna. Wystarczy tylko odrobina wiedzy, a sztućce oraz naczynia są w stanie zachwycać swoim niepowtarzalnym pięknem przez długie lata. Jest to szczególnie ważne, gdy stanowią one cenne pamiątki rodzinne. Nie rezygnujmy z posiadania takich przedmiotów tylko dlatego, że z biegiem czasu stały się nieco poszarzałe i chwilowo utraciły swój pierwotny wygląd.

Oceń artykuł
5,00 / 2 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i dodaj swój komentarz
Więcej na ten temat:

Autor: Wojciech Lechowski

Zobacz także